ایسوزو یامادا

ایسوزو یامادا (山田 五十鈴، یامادا ایسوزو؛ ۵ فوریهٔ ۱۹۱۷ – ۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲) بازیگر تئاتر و سینمای ژاپنی بود که دوران کاری‌اش هفت دهه دوام آورد.

یامادا در اوساکا و با نام میتسو یامادا زاده شد؛ او دختر کوسودو یامادا، بازیگر سبک شینپا با تخصص در نقش‌های زنانه (اوناگاتا)، و ریتسو، یک گیشا، بود. یامادا در سال ۱۹۳۰ و در دوازده سالگی نخستین تجربهٔ سینمایی‌اش را با فیلم نیکاتسوی «Tsurugi wo koete» آغاز کرد. او به‌زودی به یکی از چهره‌های اصلی نیکاتسو بدل شد، اما شهرت و تحسین منتقدان با ایفای نقش‌هایش به‌عنوان دختران مدرن و سرسخت در دو فیلم کنجی میزوگوچی، یعنی «المانی اوساکا» و «خواهران گیون»، در سال ۱۹۳۶ در استودیوی تازه‌تأسیس داییچی ایگا به دست آمد. او با رفتن به شینکو کینما و سپس به توهو، با فیلم «تسوروهاتسی و تسوروجیرو» (۱۹۳۸) به کارگردانی میکیو ناروسه به ستاره‌ای سینمایی تبدیل شد.

در نیمهٔ دوم دههٔ ۱۹۵۰، تمرکز اصلی یامادا بیشتر به صحنهٔ تئاتر معطوف شد، اما همچنان در فیلم‌های شاخصی مانند «روان» (۱۹۵۶) از ناروسه، «غروب توکیو» (۱۹۵۷) از یاسوجیرو اوزو، و «لایه‌های پستی» (۱۹۵۷) و «صندلی خون» (۱۹۵۷) از آکیرا کوروساوا حضور یافت. از دیگر کارگردانانی که در آن دهه با او همکاری کردند می‌توان به کیسوکه کینوشیتا، کانه‌تو شیندو و شیرو تویودا اشاره کرد. در کنار کار تئاتری، او در تلویزیون نیز ظاهر شد؛ از جمله در مجموعهٔ طولانی‌مدت «هیساتسو». آخرین حضور تلویزیونی‌اش به سال ۲۰۰۲ بازمی‌گردد.

یامادا در ۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲ در توکیو و در ۹۵ سالگی بر اثر نارسایی چند ارگان درگذشت. او چهار بار ازدواج کرد؛ با بازیگر ایچیرو تسوکیتا، با تهیه‌کننده کازوئو تاکیمورا، با بازیگر یوشی کاتو و با بازیگر تسوتومو شیموموتو. دخترش با تسوکیتا، میچیکو، با نام میچیکو ساگا (۱۹۳۵–۱۹۹۲) به‌عنوان بازیگر شناخته شد.

توضیحات بالا برگرفته از مقالهٔ ویکی‌پدیا دربارهٔ ایسوزو یامادا است که تحت مجوز CC-BY-SA منتشر شده است.